Meride

Meride ligt op een flank van de Monte San Giorgio, op ongeveer 580 meter, in een naar het zuiden open kom met wijngaarden, in het noorden afgesloten door bos. Het dorp is rond binnenplaatsen gebouwd: smalle, kronkelende steegjes volgen de muren van de binnenhoven, die geplaveid zijn en opengaan met zuilengangen, loggia's en stenen poorten. Deze kern staat in het federale inventaris van bebouwde plaatsen van nationaal belang. Tot 2013 een zelfstandige gemeente, is Meride vandaag een wijk van Mendrisio.

De naam duikt al in 852 op in geschriften. In de middeleeuwen hoorde de plaats bij de pieve van Riva San Vitale en bij het bisdom Como; in 1483 maakte ze zich los en in 1517 kwam ze onder Eedgenootschappelijk gezag. De geschiedenis van het dorp is vooral er een van vertrek: de stukadoors en schilders — de Fossati, de Oldelli, de Clerici — werkten in Duitsland, Rusland en Frankrijk, kwamen 's winters thuis en versierden hun eigen huizen. Tijdens hun afwezigheid hielden vrouwen en ouderen de zelfvoorzienende economie draaiende. De brieven liepen via de Casa Oldelli, het huis van de notarissen, waarvan het familiearchief nu in Bellinzona bewaard wordt.

Boven het dorp staat de kerk San Silvestro op de heuvel waar ooit een burcht stond; bij de afscheiding van 1483 werd ze parochiekerk en ze bewaart een frescocyclus van Francesco Antonio Giorgioli, een hier geboren schilder. In het centrum heropende in 2012 het fossielenmuseum van de Monte San Giorgio, verbouwd en uitgebreid door Mario Botta. Het toont wat de berg sinds 1850 prijsgeeft: meer dan 20 000 fossielen van vissen, reptielen en planten, afgezet op de bodem van een ondiepe zee uit het midden-Trias.

Waarom deze plek bijzonder is

Hier liggen twee geschiedenissen over elkaar, gescheiden door een afgrond van tijd. Onder het dorp bewaart de berg de bodem van een zee uit het midden-Trias, waarvan de fossielen de Monte San Giorgio zijn werelderfgoedstatus opleverden. Erboven een dorp gebouwd door mannen die er niet waren: stukadoors en schilders die in Duitsland, Rusland en Frankrijk gingen werken en 's winters terugkwamen om hun eigen huizen te versieren. Enkele van hun werken zijn nog te zien.

Geschiedenis en oorsprong

De Monte San Giorgio behoort tot de best bekende fossielenvindplaatsen uit het midden-Trias. De streek was toen de bodem van een ondiepe zee, en de sedimenten hebben er vissen, zeereptielen en planten bewaard. Sinds 1850 volgen wetenschappelijke opgravingen elkaar op; ze leverden meer dan 20 000 stukken op. De site staat sinds 2003 op de werelderfgoedlijst van UNESCO, en het gebied van de voormalige gemeente Meride reikt tot de top.