Bremgarten

Bremgarten ligt in een bocht van de Reuss, op 386 meter, en is hoofdplaats van het gelijknamige Aargause district. Van de overkant laat de stad zich als één geheel lezen: links kruist een overdekte houten brug de rivier, een stuw sluit de stroom over de volle breedte af, en de bebouwde gevelwand klimt van de oever naar de dicht opeengepakte daken van het stadje, bekroond door een klokkentoren en twee kerktorens. De stad is een Habsburgse stichting; op 1 januari 2014 nam ze buurgemeente Hermetschwil-Staffeln op en in 2017 trad ze toe tot de vereniging Les plus beaux villages de Suisse.

Het zijn de markten die Bremgarten haar karakter geven, en ze zijn oud. De paasmarkt op tweede paasdag, verdubbeld met een landbouwmachinemarkt, en de pinkstermarkt op tweede pinksterdag gaan meer dan 750 jaar terug. De oudestadmarkt neemt eind oktober twee dagen in beslag en is aan ambacht gewijd. De jongste is de Christchindlimärt: in 1995 opgezet, duurt hij begin december vier dagen, verzamelt meer dan 300 kramen en meer dan 100.000 bezoekers, en geldt als de grootste kerstmarkt van het land. Daarnaast zijn er een groot deel van het jaar weekmarkten.

De stad heeft ook een recentere en minder eensgezinde geschiedenis. In juni 1990 bezetten jongeren een textielfabriek die zestien jaar had leeggestaan. De vereniging KulturZentrum Bremgarten — het KuZeB — ontstond het jaar daarop, met het Zürichse Wohlgroth als verklaard voorbeeld, en huurt het gebouw sinds 1992. Er worden concerten uit internationale alternatieve scenes geprogrammeerd, lezingen en politieke voordrachten. Het uiterlijk van het gebouw blijft bij een deel van de bevolking op afwijzing stuiten, wat de bron onomwonden vaststelt.

Waarom deze plek bijzonder is

Bremgarten is in strikte zin een marktstad, en dat al heel lang: twee van haar markten, die van Pasen en die van Pinksteren, worden al meer dan 750 jaar gehouden, en de jongste, uit 1995, trekt in zijn eentje meer dan 100.000 bezoekers in vier decemberdagen. Aan het andere eind van haar geschiedenis werd een in 1990 bezette textielfabriek een cultureel centrum dat zijn muren sinds 1992 huurt en waarvan het uiterlijk de inwoners nog altijd verdeelt. Daartussen zijn de bocht van de Reuss en haar overdekte houten brug niet verschoven.

Geschiedenis en oorsprong

De stad is een Habsburgse stichting en fungeert vandaag als regionaal centrum, hoofdplaats van het district Bremgarten. Haar grondgebied groeide op 1 januari 2014 door de opname van de buurgemeente Hermetschwil-Staffeln. De hoogtemetingen komen niet precies overeen: twee waarden bestaan naast elkaar, 386 en 389 meter, afhankelijk van het gekozen referentiepunt.