Cascade de la Pissevache

De Pissevache valt 116 meter langs de linkerflank van het Rhônedal, tussen het dorp Vernayaz en het gehucht Miéville, in het district Saint-Maurice. Het water komt van de Salanfe, die boven de wand stroomt; vandaar dat de plek ook waterval van de Salanfe heet. De val geeft zich in één keer: een wit laken tegen donkere rots, ernaast een droge lichte helling, en dan water dat in draden verder trekt tussen de blokken, vlak boven het gras.

Weinig watervallen zijn zo lang bekeken. Goethe houdt hier in 1779 halt en oordeelt dat hij zijn faam meer verdient dan vele andere. De Jurassische folklorist Désiré Monnier tekent hem op 25 september 1845. Vanaf de jaren 1860 wordt het bezoek georganiseerd: een in 1866 op halve hoogte gebouwde loopbrug voert bezoekers voor één frank onder het water door.

Het debiet van vandaag is niet meer dat van die verslagen. Tussen 1947 en 1950 verrijst stroomopwaarts de stuwdam van Salanfe en de waterkrachtcentrale van Miéville vangt het water op: sindsdien is de val aanzienlijk dunner geworden en hangt zijn volume af van de neerslag. Naargelang het seizoen en de regen kan het laken van de foto's tot enkele draden krimpen.

Waarom deze plek bijzonder is

Twee geschiedenissen liggen hier over elkaar, en ze gaan over hetzelfde water. De ene is er een van het kijken: reizigers, schilders, een schrijver die in 1779 kwam, vanaf 1866 een betaalde loopbrug onder de val. De andere is er een van het gebruik: datzelfde water dreef zagen en hamers aan, daarna een van de vroegste waterkrachtcentrales, voordat het stroomopwaarts werd vastgehouden. De Pissevache is een beroemd landschap dat aan het werk is gezet, en wat er vandaag valt, is wat de dam doorlaat.

Geschiedenis en oorsprong

Van de 17de tot de 19de eeuw drijft het water van de val molens en andere werktuigen aan: een waterzaag, een hamerwerk. Nog in 1894 vestigt zich er een houtverwerkende fabriek om het te benutten. Aan het eind van de 19de eeuw wordt boven aan de val een waterkrachtcentrale gebouwd, de centrale van Pissevache; de geraadpleegde bronnen rekenen haar tot de oudste. De breuk komt halverwege de 20ste eeuw, met de stuwdam van Salanfe, gebouwd van 1947 tot 1950, en de centrale van Miéville, die het grootste deel van het debiet opvangen.