Berninapas

De Berninapas, in het kanton Graubünden, bereikt 2328 meter hoogte en verbindt het Engadin met het Val Poschiavo, richting het Italiaanse Veltlin; het is de hoogste pas van Zwitserland en de Alpen die het hele jaar open blijft. Op de top staan het hospitium Ospizio Bernina en twee meren, de Lej Nair, die tot het stroomgebied van de Inn behoort, en het Lago Bianco, dat tot het stroomgebied van de Po behoort: de pas ligt precies op de waterscheiding tussen de Zwarte Zee en de Adriatische Zee. Hij scheidt ook twee talen en twee culturen, het Reto-Romaans sprekende Engadin en het Italiaanstalige Val Poschiavo. De rijweg, aangelegd tussen 1842 en 1865, is 38 kilometer lang met een helling van 10%.

De pas dankt zijn naam aan een alpenweide: in 1429 kocht de gemeente Bondo, in het Bergell, een alpenweide genaamd Alp da Buond, bij Barnynia in valle Minori, en de pas die deze weide met het Engadin verbond, ontleende er zijn naam aan. Vanaf 1512, met de verovering van het Veltlin door de Graubündeners, werd de pas de snelste route naar Venetië, waarmee Graubünden vriendschapsbanden onderhield; de vroegste beschrijvingen van de route dateren uit die tijd. In 1526 stak een Venetiaanse ambassade de pas over op 25 en 26 december onder zeer moeilijke omstandigheden. Na de opening van een Franse postdienst tussen Chur en Aprica vestigden zich in 1548 acht erkende postagenten in Pontresina, Poschiavo, Tirano en Aprica om de betrekkingen tussen het koninkrijk Frankrijk en Venetië snel te houden. Het verkeer nam af na 1593, toen de nieuwe San Marco-weg, die Bergamo met Morbegno en verder met de Splügenpas verbond, een groot deel van het verkeer wegtrok, zonder dat de Berninapas werd verlaten.

De Reto-Romaanse spoorlijn kruist de pas via een tussen 1908 en 1910 gebouwde lijn; vanaf de jaren 1960 verschenen kabelbanen en skiliften langs de weg. Vandaag verbindt de Bernina Express St. Moritz met het Val Poschiavo over de pas, met panoramisch zicht op de hele Berninaketen; op de top ontvangt een restaurant reizigers en wandelaars, niet ver van de kabelbanen van Diavolezza en de Piz Lagalb, die laatste alleen 's winters geopend, en van een pad naar de hutten van Sassal Masone.

Waarom deze plek bijzonder is

De eigenheid van de Berninapas berust op een dubbele positie: het hoogste punt van Zwitserland dat het hele jaar via een rijweg open blijft, en de exacte grens tussen twee stroomgebieden, twee talen en twee culturen. Vanaf 1512 de snelste route tussen Graubünden en Venetië geworden, droeg hij het post- en handelsverkeer tussen het koninkrijk Frankrijk en de Republiek Venetië, voordat de in 1910 geopende Reto-Romaanse spoorlijn er een van de bekendste panoramische spoortrajecten van de Alpen van maakte.

Geschiedenis en oorsprong

De pas ligt precies op de waterscheiding tussen de Zwarte Zee en de Adriatische Zee: de twee meren op de top behoren tot tegenovergestelde stroomgebieden, de Lej Nair tot dat van de Inn, het Lago Bianco tot dat van de Po. Het weerstation van de pas registreerde de zwaarste sneeuwval van Zwitserland over periodes van één en twee dagen: 130 centimeter verse sneeuw op 15 april, gevolgd door 215 centimeter op 15 en 16 april 1999.