Graubünden · UNESCO-werelderfgoed

Berninaspoorlijn

Zestig kilometer smalspoor van St. Moritz naar Tirano, over een pas op 2253 meter en zonder tandrad.

Afgeleide illustratie, gemaakt door Swiss Highlights op basis van een vrij gelicentieerde foto.

← Terug naar verkennen

Vertaald tijdens een AI-ondersteunde tweede controleronde — nog niet gevalideerd door een moedertaalredacteur.

Zestig kilometer smalspoor verbindt St. Moritz met Tirano in Italië, over de Berninapas. De trein klimt onafgebroken tot station Ospizio Bernina op 2253 meter en daalt daarna naar het zuiden.

Niets helpt hem daarbij: de lijn heeft geen tandrad. Alleen adhesie, met hellingen tot 7 %, tot de steilste ter wereld die een gewone trein berijdt.

Bij Brusio maakt het spoor in de open lucht een lus over een viaduct met negen bogen, 142,80 meter lang, dat tien meter hoogte overwint op een straal van 70 meter. Het werd gebouwd in 1907 en 1908.

De lijn ging tussen 1908 en 1910 in gedeelten open en was van meet af aan elektrisch; ze was alleen voor de zomer bedoeld. De winterdienst begon in 1913-1914 en vergde talrijke lawinemuren.

Waarom deze plek bijzonder is

Samen met de Albulalijn staat de Berninaspoorlijn sinds 7 juli 2008 op de UNESCO-werelderfgoedlijst, onder de criteria (ii) en (iv): 52 viaducten en bruggen, 13 tunnels en galerijen, een hooggebergtetracé dat het reliëf niet forceert.

Geschiedenis en oorsprong

De lijn opende in gedeelten vanaf 1 juli 1908 en volledig op 5 juli 1910. De tractie was van het begin af elektrisch, op 750 volt gelijkstroom, vanaf 1935 op 1000 volt. Eerst geëxploiteerd door een zelfstandige maatschappij, ging ze halverwege de jaren veertig over naar de Rhätische Bahn — in 1943 of 1945, afhankelijk van de bron.

Wat te doen en te zien

  • Rijd de zestig kilometer smalspoor tussen Saint-Moritz en Tirano, via de Berninapas.
  • Spot het hoogste punt van het traject, het station Ospizio Bernina, op 2253 meter.
  • Bekijk in Brusio het open spiraalviaduct, negen bogen over 142,80 meter, gebouwd in 1907-1908.
  • Merk het ontbreken van een tandheugel op: de lijn stijgt uitsluitend door adhesie, met hellingen tot 7%.

Met het gezin komen: wat je moet weten

  • Bij kilometer 58 steekt het traject de grens naar Italië over; het eindpunt, Tirano, ligt op Italiaans grondgebied, wat vereist dat de nodige documenten worden meegenomen.

Als koppel

  • De onafgebroken klim naar de Berninapas, op 2253 meter, zonder tandheugel.
  • Het spiraalviaduct van Brusio, te bekijken vanuit de trein of vanaf de grond.
  • Het traject dat sinds 2008 samen met de Albulalijn tot het UNESCO-werelderfgoed behoort, tussen viaducten en hooggebergtetunnels.
  • De aankomst in Tirano, Italië, na de afdaling vanaf de pas.
Goed om te weten

De route kruist bij kilometer 58 de Zwitsers-Italiaanse grens en eindigt in Tirano, in Italië.

Locatie

Laadt op verzoek een interactieve Google Maps-weergave, op basis van de geverifieerde coördinaten van de plek.

Gerelateerde plekken

Een rood-witte trein van de Reto-Romaanse Spoorwegen steekt een lage metalen brug over aan de rand van de Lago Bianco, waarvan het turkooizen water bijna het hele beeld vult; op de voorgrond omzomen hoge gouden grassen de oever, onder een gesluierde hemel.

Hoogste heel het jaar open Alpenpas · 1 km hemelsbreed

Berninapas

Op de waterscheiding tussen Zwarte Zee en Adriatische Zee liggen bij de pas een hospitium en twee meren, de Lej Nair en het Lago Bianco. De weg werd aangelegd in 1842-1865 (38 km); de Reto-Romaanse spoorlijn werd gebouwd in 1908-1910.

Bekijk op de kaart (Graubünden)

Vogelvluchtperspectief op de vallei vanaf een beboste helling, in de lente: op de voorgrond de dicht opeengepakte daken van het stadje Poschiavo, dan de vallei bodem als een schaakbord van weiden en boomgaarden doorsneden door wegen en paden, een langgerekt donker meer in het midden, en daarachter zet de vallei zich tussen twee hellingen voort naar het zuiden. Rechts daalt een lange, nog besneeuwde kam in geulen af naar het bos; links blijft de helling in de schaduw. Heldere lucht.

Italiaanstalig stadje · Graubünden · 9 km hemelsbreed

Poschiavo

Ten zuiden van de Alpiene waterscheiding kijkt Poschiavo meer naar Italië dan naar Zwitserland: een gotische collegiale kerk op romaanse onderbouw, de toren van de vroegere Milanese baljuws, een straat van teruggekeerde emigranten.

Bekijk op de kaart (Graubünden)

Historische ingekleurde luchtfoto van het Engadin-dal bij Madulain: het dorp ligt langs de Inn, die tussen de weiden kronkelt, overheerst door beboste hellingen en een keten van rotsachtige toppen onder een zomerse hemel.

Dorp · Opper-Engadin, Graubünden · 20 km hemelsbreed

Madulain

Al in 1137-1139 vermeld als Madulene, wordt het dorp overheerst door de ruïne van kasteel Guardaval, gebouwd in 1251 voor de bisschop van Chur. Madulain trad in 2018 toe tot de vereniging Les Plus Beaux Villages de Suisse.

Bekijk op de kaart (Graubünden)