Klooster Frauenthal

Klooster Frauenthal ligt op een door de Lorze gevormd eiland ten noorden van het gehucht Hagendorn, bij Cham, in het kanton Zug. De overlevering dateert de stichting op 1231, maar er is geen stichtingsoorkonde bewaard gebleven; de abdij geldt als de oudste cisterciënzergemeenschap van Zwitserland die tot vandaag op haar stichtingsplek is gebleven. Een eerste bouwkundige vermelding staat in een koninklijk privilege uit 1252.

In 1528, in het kielzog van de Zürichse Reformatie, verliet het merendeel van de zusters het klooster en droeg de abdis het over aan de Raad van Zug. De gemeenschap werd in 1552 hersteld door abdis Anna von Fulach. Het op 21 februari 1602 gesloten Verdrag van Jonen herordende de bestuursverhoudingen tussen het klooster, de abdij van Wettingen en de stad Zug. Tijdens de Eerste Villmergerkrieg, in 1656, richtten Zürichse troepen aanzienlijke schade aan het klooster aan, geraamd op meer dan 4000 gulden.

Tussen 1696 en 1698 bouwde een Vorarlbergse meester-bouwmeester genaamd Moosbrugger de zuid- en oostvleugel van het klooster. De kerk werd in 1731 vernieuwd door Jost Bernhard Lips, die haar een barok interieur gaf, en in 1775 opnieuw verbouwd. Een algehele restauratie, uitgevoerd van 1972 tot 1976, paste het gebouw aan de liturgische hervormingen van het Tweede Vaticaans Concilie aan.

Van 1953 tot 1970 dreef het klooster een school voor huishoudkunde en landbouw voor jonge vrouwen. In 1957 stichtte het in Wisconsin, Verenigde Staten, een dochterhuis, Valley of Our Lady, dat in 1965 tot zelfstandig priorij werd verheven. Sinds 2021 heeft Frauenthal zijn rechtsvorm gewijzigd tot een privaatrechtelijke stichting, terwijl het bewoond blijft door een gemeenschap van cisterciënzerzusters die is aangesloten bij de Congregatie van Mehrerau.

Waarom deze plek bijzonder is

Frauenthal geldt volgens de overlevering als de oudste cisterciënzerabdij van Zwitserland die nog op haar stichtingsplek van 1231 staat — bijna acht eeuwen zonder verplaatsing, doorheen de Reformatie van 1528, haar herstel in 1552, de oorlogsschade van 1656 en een omvorming tot privaatrechtelijke stichting in 2021 die haar gemeenschap niet heeft doen verdwijnen.

Geschiedenis en oorsprong

Voor het overgeleverde stichtingsjaar 1231 is geen oorkonde bewaard gebleven; het eerste bouwkundige spoor dateert uit een koninklijk privilege van 1252. Het klooster werd in 1528 door de Reformatie ontvolkt, in 1552 hersteld en in 1602 door het Verdrag van Jonen herordend. Zuid- en oostvleugel ontstonden tussen 1696 en 1698 door een Vorarlbergse meester-bouwmeester, de kerk werd in 1731 en opnieuw in 1775 verbouwd, voordat in 1972-1976 een algehele restauratie volgde.