Lessoc

Lessoc houdt zich aan de flank van het Intyamon, het dal waardoor de Saane naar de Gruyère afdaalt, iets meer dan 800 meter boven zee. De huizen dringen zich rond een plein waar een achthoekige fontein staat: zij dateert van 1796, draagt een bol op stenen pijlers — een vorm waarvan geen ander bewaard voorbeeld bekend is — en aan dat dak heeft zich een sage gehecht. Tot 2002 een zelfstandig dorp, voegde Lessoc zich dat jaar bij Albeuve, Montbovon en Neirivue in de gemeente Haut-Intyamon.

De steen verklaart een deel van het dorp. Er werden hier verscheidene groeven ontgonnen, één daarvan voor tufsteen, maar de bekendste leverde wat men hier het 'marmer' van Lessoc noemt: een grijswitte, groen geaderde kalksteen, gebruikt om te bouwen in het dorp en in de streek, en waaruit de fontein op het plein is gehouwen. De Sint-Maartenskerk, tussen 1627 en 1635 opgetrokken, opent zich met een toren-portaal en bewaart meubilair uit de 19e eeuw. Ten noorden van het dorp, op de plek le Buth, is de kapel van de Roc — of Notre-Dame-des-Neiges — een achthoekig bouwwerk van 1684 met barok altaar; de hoeve Grange-Neuve ernaast draagt het jaartal 1688.

De naam luidt Lecho in het Fribourgse patois en is sterk gewisseld: Lessoz in 1231, Les Soz in 1237, Lessot omstreeks 1352; een pre-Romeinse oorsprong geldt als waarschijnlijk. In de middeleeuwen behoorde de plaats tot het graafschap Gruyère, onder de banier en de kastelanij van Montsalvens. De heren van Corbières, die hier in de 12e eeuw talrijke goederen bezaten, stonden die in 1278 af aan Pierre II van Gruyère. Bevrijd van de dode hand in 1396, kregen de inwoners hun eigen rechtspraak, die afhankelijk bleef van de banierheer van Gruyères.

Waarom deze plek bijzonder is

Lessoc laat zich lezen in zijn steen en in zijn plein. De plaatselijke groeve leverde een grijswitte, groen geaderde kalksteen die terugkeert in de muren van het dorp en in de hele streek, en uit die steen werd in 1796 de achthoekige fontein op het plein gehouwen — gedekt door een bol op pijlers, een vorm waarvan geen ander voorbeeld rest. Het dorp deed er bovendien bijna twee eeuwen over om zijn parochie te krijgen: geëist vanaf het einde van de 16e eeuw, kwam de scheiding van Grandvillard pas in 1643 tot stand.

Geschiedenis en oorsprong

De eerste vermelding van Lessoc staat in de oorkonde van Rougemont van 1115, die de schenking vastlegt, door graaf Wilerius aan de priorij van Rougemont, van een stuk grond dat toebehoorde aan een lijfeigene genaamd Martinus del Suc. Een aan Sint-Maarten gewijde kapel, dicht bij de huidige kerk, is sinds 1365 bezeugd. Het dorp hoorde eerst bij de parochie van Broc, vermoedelijk tot in de 12e eeuw, daarna bij die van Grandvillard, waarvan het zich vanaf het einde van de 16e eeuw wilde losmaken; de scheiding werd pas in 1643 van kracht, bij de bouw van de kerk. De bron spreekt zichzelf op dit punt tegen: elders dateert zij het gebouw op 1627-1635.