Jungfrau

De Jungfrau is een op zichzelf staande top in de Berner Alpen: zij bereikt 4.158 meter, op de grens tussen het kanton Bern en Wallis. Aan de ene kant torent zij boven de dalen van Lauterbrunnen en Grindelwald uit, aan de andere boven de Thunersee. Met de Eiger en de Mönch, haar twee buren, vormt zij een drietal waarvan de noordwanden op één lijn staan — en die rij, van het noorden gezien, heeft de faam van de groep gevestigd lang voordat de top zelf beklommen was.

De alpinistische geschiedenis begint in 1811 met de gebroeders Meyer uit Aarau: hun beklimming duurde drie dagen, een tijd die alleen al door de omvang van het massief te verklaren is. De eerste beklimming zonder gids volgde in 1881, de eerste door de noordwand in 1926. De berg heeft niets van zijn strengheid verloren: op 12 juli 2007 sleurde een op 3.800 meter in de zuidwand losgemaakte lawine twee touwploegen bergspecialisten van het Zwitserse leger mee en doodde ze beide.

Sinds 1912 voert de Jungfraubahn, de hoogste tandradbaan van Europa, naar de Jungfraujoch, de pas tussen de Mönch en de Jungfrau, boven 3.400 meter. In 2001 plaatste de UNESCO het gebied Zwitserse Alpen Jungfrau-Aletsch — de Jungfrau, de Aletschgletsjer en de Bietschhorn — op de werelderfgoedlijst. De berg circuleert ook in beelden: op een herdenkingsmunt van 10 frank, geslagen in 2005, op de officiële foto van de Bondsraad uit 2024 en, veel eerder, in de roman van Alphonse Daudet waarin Tartarin haar beklimt, verschenen in 1885.

Waarom deze plek bijzonder is

Weinig toppen van deze hoogte laten zich zo dicht benaderen: sinds 1912 zet een tandradbaan reizigers af boven 3.400 meter, op de Jungfraujoch, in de kerf die de Mönch van de Jungfrau scheidt. Daar komt de opstelling van de groep bij: de Eiger, de Mönch en de Jungfrau zetten hun noordwanden naast elkaar, zodat de berg vanuit het dal in één blik te lezen valt.

Geschiedenis en oorsprong

De naam betekent letterlijk „jonge vrouw” en laat zich ook als „maagd” weergeven. Hij sloeg aanvankelijk niet op de top: de almen ten noordwesten van de berg behoorden aan augustinessen toe en heetten daarom bergen van de maagden; de benaming klom uiteindelijk door tot de top.