Rheinfelden

Rheinfelden houdt de Zwitserse oever van de Rijn, op 274 meter, en geeft haar naam aan het Aargause district eromheen. Van de overkant laat de stad zich in één blik lezen: een rij huizen dicht op het water, een gedrongen toren onder een spits dak, de uivormige kerktoren die erbovenuit komt, en de stroom die de hele voorgrond vult. In de middeleeuwen behoort de stad tot het huis Zwaben.

De cijfers van 2011 geven 12.074 inwoners, van wie 29,1 % buitenlanders. De confessionele samenstelling is verdeeld — 36,1 % katholieken, 33 % gereformeerden, 7,1 % moslims, daarnaast orthodoxe en christkatholieke minderheden — en Duits is de hoofdtaal van 82,9 % van de inwoners, vóór Italiaans met 3,8 %.

Het hardnekkigste gebruik van de stad kwam voort uit een epidemie. In 1541 trof de pest Rheinfelden, en het water van de openbare fonteinen werd ervan verdacht haar te hebben gebracht. Twaalf overlevenden legden toen, voor diezelfde fonteinen, de gelofte af de inwoners tegen de plaag te beschermen, en stichtten een broederschap onder aanroeping van de heilige Sebastiaan, die als pestgenezer gold. Elk jaar, op 24 en dan op 31 december, trekken twaalf leden van de broederschap in stoet door de stad en zingen in een kring, voor elke fontein, een oud kerstlied. Dat is het Brunnensingen, het zingen van de fonteinen.

Waarom deze plek bijzonder is

Rheinfelden houdt twee herinneringen bijeen die slecht bij elkaar passen. Die van legers: twee veldslagen dragen de naam van de stad, in 1638 en in 1678, en de Fransen nemen haar in en ontmantelen haar in 1744. En die van een gelofte: sinds 1541 zingt een broederschap van twaalf mannen aan het eind van elk jaar voor de fonteinen, ter herinnering aan een pest waarvan men dacht dat ze uit hun water kwam. De eerste liet verwoesting na, de tweede wordt opnieuw opgevoerd.

Geschiedenis en oorsprong

De naam van de stad keert tweemaal terug in de Europese oorlogen van de 17e eeuw. In 1638 treffen Fransen en Oostenrijkers elkaar hier in twee fasen: in het eerste gevecht wint Jean de Werth en raakt de hertog van Rohan dodelijk gewond; in het tweede wordt dezelfde Jean de Werth verslagen en gevangengenomen. Veertig jaar later, op 6 juli 1678, aan het eind van de Hollandse Oorlog, worden de keizerlijken onder Karel V van Lotharingen verslagen door maarschalk de Créquy. In 1744 nemen de Fransen de stad in en ontmantelen haar.