Auvernier

Auvernier beslaat 1,68 km² tussen het meer van Neuchâtel en op het zuiden gerichte hellingen: 46,5 % van het grondgebied blijft landbouwgrond, 47,1 % is bebouwd en het bos komt niet verder dan 3,5 %. Het dorp is gegroeid op twee bronnen van bestaan, de visserij en de wijnstok — de baars in het wapen staat voor de eerste, de percelen op de helling voor de tweede. De hoofdstraat doorkruist de kern van boven naar beneden, breed en gekasseid, omzoomd door huizen uit de 16de en 17de eeuw; op nummer 1 van de rue de la Roche zet het zogeheten huis van het Solothurnse hospitaal zijn twee bouwdelen tegen een traptoren waarvan de renaissanceportaal het jaartal 1570 draagt.

De naam wordt voor het eerst geschreven in 1011, als Averniacum, in de akte waarmee Rudolf III van Bourgondië zijn verloofde Ermengarde begiftigt. De bewoning is veel ouder: opgravingen langs het meer plaatsen de eerste vaste bewoners in 3850 voor onze jaartelling, en twee Romeinse beeldjes — een Jupiter die een wijnbouwer in 1864 blootlegde, een strijdende Hercules in 1896 — bevestigen de plek in de oudheid. In 1346 legt een geschil met Colombier de grenzen van het grondgebied vast. Op 1 januari 2013 houdt Auvernier op een eigen gemeente te zijn: het gaat met Bôle en Colombier op in de gemeente Milvignes.

Het slot werd gebouwd voor Blaise Junod, commissaris en ontvanger van Valangin: een samenhangend geheel uit de 16de eeuw, met een door twee torentjes geflankeerd hoofdgebouw uit 1559, een galerij die in 1746 aan de noordzijde werd toegevoegd en smeedijzeren tuinpoorten uit de 18de eeuw; de brede gewelfde kelders getuigen van een nooit onderbroken wijnbouwfunctie. De kerk, oorspronkelijk de Sint-Nicolaaskapel, werd in 1598 en opnieuw in 1709 vergroot, vandaar haar zeer onregelmatige plattegrond; de glas-in-loodramen, ontworpen door Ivan Moscatelli, werden in 1995 ingehuldigd. In de Maison Carrée zijn twee verticale houten handpersen nog in gebruik.

De laatste twee eeuwen zijn dicht bij het dorp gekomen zonder het te ontbinden. De spoorweg komt met de lijnen Pied-du-Jura en Verrières, gebouwd tussen 1859 en 1860; de tram van Neuchâtel naar Boudry bedient de plaats sinds 1892. De correctie van de Jurawateren, in 1880, maakt nieuwe grond in het zuiden vrij, en in 1888 vestigt het kanton hier zijn kantonnale wijnbouwschool. De aanleg van de A5, van 1970 tot 1977, gaat samen met een herinrichting van de oevers waaruit een jachthaven en een recreatiezone voortkomen; sinds 1974 beschermt de wet de aan de wijnstok voorbehouden percelen, wat de uitbreiding van de bebouwing heeft begrensd. Eind 2025 telde het dorp 1713 inwoners.

Waarom deze plek bijzonder is

Wat Auvernier onderscheidt is niet alleen zijn ouderdom — 1011 voor de eerste schriftelijke vermelding — maar de continuïteit van zijn vak. Het kanton leidt hier zijn wijnbouwers op sinds 1888, de wet beschermt de wijngaardpercelen sinds 1974, en de gewelfde kelders van het slot uit 1559 en de twee houten persen van de Maison Carrée doen nog dienst. De gekasseide straat met huizen uit de 16de en 17de eeuw is het bouwsel van een economie die nooit is afgebroken.

Geschiedenis en oorsprong

Opgravingen langs het meer plaatsen de eerste vaste bewoners omstreeks 3850 voor onze jaartelling; de oudheid liet twee beeldjes na, een Jupiter die een wijnbouwer in 1864 bij Les Lerins vond en een strijdende Hercules die in 1896 werd blootgelegd. De eerste schriftelijke vermelding, Averniacum, dateert van 1011. De Sint-Nicolaaskapel verrees aan het einde van de 15de eeuw, werd in 1598 en daarna in 1709 vergroot; het hoofdgebouw van het slot is gedateerd 1559. In 1880 geeft de correctie van de Jurawateren de plaats nieuwe grond ten zuiden van het dorp.