Büren an der Aare

Büren an der Aare ligt op een landtong tussen de rivier en de helling, op 443 meter hoogte, in het bestuursdistrict Seeland. Vóór de correcties van de Jurawateren liep er een gracht helemaal omheen; vandaag leunt de oude stad tegen het Nidau-Bürenkanaal. Het wezenlijke van het stadje past in één straat met arcaden en beschilderde gevels, aan één kant afgesloten door het slot van de Bernse landvoogden, nu zetel van het districtsbestuur. De gemeente had 3.806 inwoners op 31 december 2024, op 12,7 vierkante kilometer.

De overdekte houten brug is het bouwwerk dat het vaakst opnieuw is begonnen. Hier ligt sinds de 13e eeuw een overgang; hoogwater, kruiend ijs en brand hebben hem acht keer verwoest. Bernse troepen staken hem in 1798 in brand voor de Franse opmars, en de in 1821 herbouwde brug hield het tot 5 april 1989, toen brandstichting niets dan de vloerconstructie overliet. Het negende bouwwerk werd in 1991 voor het verkeer vrijgegeven; de vorm werd getekend door Peter Travaglini, een in het stadje gevestigde beeldhouwer.

De geschiedenis van de plek is die van een betwiste overgang. De naam duikt in 1185 in de bronnen op, het stadsrecht wordt in 1260 verleend en in 1288 bevestigd, en Bern neemt de plaats in 1388 in om er van 1393 tot 1798 de zetel van een landvoogdij van te maken. Twee stadsbranden, in 1921 en 1925, gaven de oude stad haar huidige vorm. Van 1940 tot 1946 hield het Zwitserse leger in een bocht van de Aare, buiten het stadje, het grootste interneringskamp van Zwitserland in bedrijf: honderdtwintig barakken, berekend op vijf- tot zesduizend mensen, eerst geïnterneerde militairen, later Joodse vluchtelingen en ontsnapte dwangarbeiders.

Waarom deze plek bijzonder is

Wat Büren te zien geeft, berust eerst op een bouwwerk: een overdekte houten brug op gemetselde pijlers midden in de Aare, waarvan de lage lijn het uitzicht vanaf beide oevers afsluit. Het is geen door de tijd gespaard overblijfsel — het is de negende versie van een overgang die sinds de 13e eeuw telkens opnieuw begon en acht keer door water, ijs of vuur werd verwoest, de laatste keer in 1989. Erachter past het stadje in één arcadestraat en bewaart het een in 1260 verleend stadsrecht.

Geschiedenis en oorsprong

Het stadje ontstond uit een overgang over de Aare. In de 12e eeuw gesticht door de heren van Strassberg en in 1185 vermeld, kreeg het in 1260 stadsrecht, in 1288 bevestigd. In 1375 stierf hier de laatste graaf van Nidau, Rudolf IV, bij de verdediging van de plaats tegen de Gugler; Bern veroverde haar in 1388. De gemeente nam Reiben in 1911 op. Ten zuiden van het stadje brachten opgravingen van 1992 tot 1997 op de site Chilchmatt een bewoning tot in de bronstijd aan het licht en een belangrijke bedevaartplaats uit de late middeleeuwen. In 2017 werd de plaats opgenomen in de vereniging Les plus beaux villages de Suisse.