Champéry

Champéry ligt op de linkeroever van de Vièze, op een flyschterras dat plateau de la Fin heet, ten westen van de Dents du Midi en ten oosten van de pointe de Chésery, 12 km ten zuidwesten van Monthey. De gemeente beslaat 38,88 km², maar het grootste deel van dat oppervlak staat rechtop: de opname van 2013-2018 telt er 36,3 % bos, 30,8 % landbouwgrond, 28,9 % onproductief terrein — rots en puin — en slechts 4,0 % bebouwing en infrastructuur.

De klokkentoren is het eigenzinnigste van het dorp. Hij hoort bij de barokke kerk die in 1725 werd gebouwd en een in 1436 opgerichte kapel voor Theodorus van Octodurum verving. Hij eindigt noch in een dak noch in een spits: een balustrade draagt vier opengewerkte stenen bogen die elkaar onder een lantaarn ontmoeten en een gesloten kroon tekenen. Het carillon telt acht klokken — vier uit 1725, een uit 1842, drie uit 1996 — en de toren is sinds 1974 beschermd Zwitsers erfgoed. De huidige kerk, gewijd aan de heilige Theodulus, kwam op de plaats van de oude.

Het toerisme kwam vroeg: het hotel de la Dent-du-Midi opende in 1857, en in 1969 nam Champéry deel aan de oprichting van het skigebied Portes du Soleil, dat over de Frans-Zwitserse grens loopt. De naam is ouder dan dat alles: de eerste schriftelijke vermelding, in de vorm champeirie, dateert van 1180 en komt van een Latijnse persoonsnaam, campărĭus — de veldwachter — met een Keltisch achtervoegsel. In het Walliser dialect heet het dorp Tsanpirey. Op 31 december 2024 woonden hier 1404 mensen, 36 inwoners per vierkante kilometer; in 2023 was 39,6 % van hen ouder dan 60, tegen 27,5 % in het hele kanton.

Waarom deze plek bijzonder is

Een klokkentoren die de spits weigert: in Champéry eindigt de toren van 1725 op een balustrade waaruit vier opengewerkte stenen bogen opstijgen die elkaar onder een lantaarn ontmoeten en een gesloten kroon tekenen in plaats van een punt. Het dorp zelf houdt zich vast aan een smal flyschterras terwijl 28,9 % van zijn grondgebied noch bebouwbaar noch bebost is: dat is de maat van de wand van de Dents du Midi erboven.

Geschiedenis en oorsprong

Het dorp zit op het plateau de la Fin, een terras van flysch — sedimentgesteente dat werd afgezet en daarna bij de vorming van de Alpen werd meegevoerd — op de linkeroever van de Vièze. De bouwgeschiedenis leest zich in drie fasen: een kapel in 1436, de barokke kerk met haar toren in 1725, een nieuwe kerk in 1897; van het eerste geheel kwam alleen de toren door, in 1974 beschermd.