Waterval · Schaffhausen
Rijnwatervallen
Over 150 meter breedte stort de Rijn zich over een kalkstenen drempel van 23 meter, tussen Schaffhausen en Zürich.
De Rijn verbreedt zich, stuit op een bank van Malmkalksteen en kantelt eroverheen: 23 meter verval over 150 meter breedte, op 369 meter hoogte. Midden in de stroom weerstaat één rots nog de erosie; een trap voert naar de top, en de Zwitserse vlag daarop maakt hem van ver zichtbaar. De rechteroever hoort bij Neuhausen am Rheinfall, in het kanton Schaffhausen, de linkeroever bij het kanton Zürich. Twee kastelen omlijsten de drempel: Laufen boven de vallen en Wörth eronder.
Het debiet maakt hier het verschil, en het wisselt sterk in de loop van het jaar: ongeveer 600 kubieke meter per seconde als zomergemiddelde, met een gemeten minimum van 95 kubieke meter per seconde in 1921 en een maximum in de orde van 1.250 kubieke meter per seconde in 1965 — een waarde die andere bronnen op 1.260 stellen. Ook het jaargemiddelde staat ter discussie: 373 kubieke meter per seconde volgens de hydrologische metingen, bijna het dubbele volgens andere publicaties.
Waarom deze plek bijzonder is
De schaal zit in het debiet, niet in de hoogte: slechts 23 meter, maar een scherm van 150 meter breed en 's zomers zo'n 600 kubieke meter per seconde. De officiële bron van de site presenteert hem als de grootste waterval van Europa zonder het criterium te noemen; de maat die die rang het best onderbouwt is het debiet, waarvoor de Rijnwatervallen als de krachtigste van het continent gelden.
Geschiedenis en oorsprong
De drempel is geologisch jong: hij ontstond ongeveer 14.000 tot 17.000 jaar geleden, aan het einde van de Würm-ijstijd, daar waar de rivier op een Malmkalksteen stuit die harder is dan het omringende gesteente. Dat hardheidsverschil legt de val op precies deze plek vast en heeft de centrale rots midden in de stroom laten staan.
Wat te doen en te zien
- Bekijk de centrale rots, geïsoleerd midden in de stroom en bekroond met een van verre zichtbare Zwitserse vlag, bereikbaar via een trap.
- Vergelijk de rechteroever, bij Neuhausen am Rheinfall in het kanton Schaffhausen, met de linkeroever, aan de kant van Zürich.
- Zoek de twee kastelen die de drempel omlijsten, Laufen boven de watervallen en Wörth eronder.
- Meet de omvang van het debiet, tot 600 m³/s gemiddeld in de zomer, eerder dan de hoogte van de val, slechts 23 meter.
Met het gezin komen: wat je moet weten
- Het terrein combineert een via een trap bereikbare centrale rots en uitzichtpunten op beide oevers, te kiezen naargelang het gemak van de jongsten.
Als koppel
- Bekijk het 150 meter brede watervlak vanaf beide oevers, Zwitsers en Zürichs, elk omlijst door een kasteel.
- Kies een moment waarop het debiet het sterkst is, tot 1.250 m³/s gemeten in 1965, voor de kracht van het spektakel.
- Beklim de centrale rots via de trap voor een nabij uitzicht op de kalkdrempel van het Malm.
Locatie
Laadt op verzoek een interactieve Google Maps-weergave, op basis van de geverifieerde coördinaten van de plek.
De ingesloten kaart wordt geactiveerd zodra een geautoriseerde Google Maps-sleutel is geconfigureerd. Gebruik ondertussen de link hierboven.
De kaart kon niet worden geladen. Controleer uw verbinding of gebruik de link hierboven om de plek in Google Maps te openen.
Gerelateerde plekken
Gepland stadje · Schaffhausen · 9 km hemelsbreed
Neunkirch
Verwoest en in één keer herbouwd, behield het zijn rechthoek van vier parallelle straten. Lang van de bisschoppen van Konstanz, werd het in 1525 voor 8.500 guldens aan Schaffhausen verkocht.
Rijnstadje · Thurgau · 10 km hemelsbreed
Diessenhofen
In 1178 door de graven van Kyburg tot stad verheven, behield Diessenhofen zijn middeleeuwse plattegrond, de Zegeltoren met dierenriemwijzerplaat en de overdekte houten brug die de Rijn oversteekt naar Duitsland.
Dorp in het Weinland · Zürich · 10 km hemelsbreed
Andelfingen
In 1248 vermeld, beheerste Andelfingen een van de weinige overgangen over de Thur: een tol, een in 1324 verbrede brug, in 1799 verwoest en in 1814-1815 in hout herbouwd. Er staan nog een kasteel uit 1780-1782 en een kanselarij uit 1697.