Grüningen

Grüningen is een gemeente in het kanton Zürich, in het district Hinwil, op 502 meter. De kern ontstond op een hoogte, als landelijk stadje, en die ligging bepaalt nog altijd het silhouet: de bebouwing houdt zich dicht op de rug, weiden en boomgaarden beginnen aan de voet van de laatste huizen.

Het slot beheerst het geheel. In de 13e eeuw opgetrokken, diende het tot 1798 als zetel van de door Zürich gezonden baljuws. Een deel van het gebouw werd in de 19e eeuw gesloopt en wat overbleef werd pastorie. In 1970 beschadigde een brand het; vandaag herbergt het gebouw een historische verzameling.

De gereformeerde parochiekerk staat tegen het slot aan. Het is een eenbeukig gebouw in neoclassicistische stijl, opgetrokken in 1782-1783 naar plannen die aan David Vogel worden toegeschreven. Het interieur, door de brand van 1970 verwoest, werd in 1973 door Markus Dieterle opnieuw ingericht — opnieuw ingericht, niet in de oude staat teruggebracht. De gemeente kreeg in 1976 de Wakkerprijs.

Waarom deze plek bijzonder is

Twee gebouwen staan boven in het stadje naast elkaar en vertellen dezelfde afhankelijkheid: het slot van waaruit Zürich de baljuwschap tot 1798 bestuurde, en de gereformeerde kerk die er in 1782-1783 tegenaan werd gebouwd. De brand van 1970 ging door beide, en het kerkinterieur werd in 1973 in de taal van zijn eigen tijd opnieuw gevat in plaats van gereconstrueerd. De gemeente kreeg in 1976 de Wakkerprijs.

Geschiedenis en oorsprong

Het grondgebied van de gemeente was al in de 8e eeuw bewoond, zoals oude sporen aantonen. Het stadje zelf werd aan het begin van de 13e eeuw gesticht door de heren van Regensberg, op de hoogte die het nog steeds inneemt. Vanaf 1408 hoorde Grüningen bij Zürich, dat er de zetel van een baljuwschap vestigde: het slot ontving de baljuws tot 1798, het jaar waarin het ancien régime in Zwitserland ineenstortte.