Le Landeron

Le Landeron is een gemeente in het kanton Neuchâtel, in de regio Littoral, en de enige van het kanton aan het Bielermeer. Ze telt 4652 inwoners per 31 december 2024, een dichtheid van 451 inwoners per vierkante kilometer. Het grondgebied beslaat 10,31 km², van 429 m aan de oever van het meer tot 1055 m in het bos van Serroue; 43,5% van de oppervlakte is bebost, 39,7% landbouwgrond en 15,2% bebouwd. De gemeente grenst aan Cressier, Lignières en Laténa aan de Neuchâtelse kant, en aan La Neuveville, Gals en Cerlier aan de Berner kant.

De naam Le Landeron verschijnt voor het eerst in 1209, in geschriften van het benedictijnenklooster van Erlach; de huizengroep die eraan voorafging heette Nugerol. Het stadje werd in 1325 gesticht door Rudolf IV van Neuchâtel als centrum van een kastelenij met een eigen militaire organisatie. In 1449 sluit het met Solothurn een burgrechtverdrag dat het verplicht soldaten te leveren aan de bondgenoot — 590 man vochten tussen 1523 en 1562 onder Solothurnse vlag — in ruil voor bescherming.

Die bescherming blijkt beslissend tijdens de Reformatie: van 1530 tot 1562 blijft Le Landeron, samen met Cressier, Lignières en Enges, als enige katholiek in een kanton Neuchâtel dat zich bekeert, en vormt zo een geloofseiland dat de betrekkingen tussen de Zwitserse kantons verstoort. Twee branden, in 1751 en 1761, verwoesten daarna talrijke huizen van het stadje. De gemeente fuseert in 1875 met Combes tot Landeron-Combes, en neemt in 1966 opnieuw de naam Le Landeron aan.

Het stadje bewaart een bebouwing die dicht bij haar 14e-eeuwse plattegrond blijft: stadspoort en voorstad, stadhuis, de kapel van de Tienduizend Martelaren uit 1450, een kasteel, een twintigtal historische fonteinen en de Sint-Mauritiuskerk. Sinds 2016 maakt het deel uit van de vereniging van de mooiste dorpen van Zwitserland. Het museum in het stadhuis toont kanonnen van de Slag bij Murten, harnassen en een maquette van het stadje zoals het er in 1680 uitzag.

Waarom deze plek bijzonder is

Le Landeron dankt zijn eigenheid aan religieus verzet: als enige gemeente van Neuchâtel, samen met Cressier, Lignières en Enges, bekeerde het zich tussen 1530 en 1562 niet tot de Reformatie en hield het zijn katholieke enclave in stand dankzij de militaire steun van zijn Solothurnse bondgenoten, verbonden door het verdrag van 1449. Het ommuurde stadje dat daaruit voortkwam, behield zijn 14e-eeuwse plattegrond, zijn poorten, een twintigtal fonteinen en gevels uit 1600.

Geschiedenis en oorsprong

Voordat het Le Landeron heette, droeg de plaats de naam Nugerol; de plaatsnaam 'Landeron' verschijnt in 1209 in geschriften van het klooster van Erlach. Het in 1325 door Rudolf IV van Neuchâtel gestichte stadje werd centrum van een kastelenij. Het in 1449 met Solothurn gesloten burgrechtverdrag verzekerde het militaire bescherming in ruil voor soldaten; die steun maakte het voor Le Landeron, samen met Cressier, Lignières en Enges, mogelijk om katholiek te blijven tijdens de dertig jaar waarin het graafschap Neuchâtel zich tot de Reformatie bekeerde (1530-1562). De gemeente, die na de fusie met Combes in 1875 Landeron-Combes werd, nam in 1966 opnieuw de naam Le Landeron aan.